مصاحبه ماهنامه مهرنامه با بن افلک

شماره 27 مجله مهرنامه به مناسبت اکران فیلم آرگو گفتگویی اختصاصی با بن افلک انجام داده که صدای تق و توق برخورد دو دنیای متفاوت، بلند تر از کلمه هایی است که در ظاهر با یک زبان مشترک گفته می شود

استارت

 مهرنامه: شنیده اید که خیلی از ایرانی ها منتظرند این فیلم را ببینند؟

بن افلک: برایم جالب است بدانم ایرانی ها چه نظری دارند، می دانم که مخالف های زیادی خواهد داشت. اما امیدوارم به این نکته توجه کنند که با یک فیلم طرفند. بهرحال دوست دارم بدانم از فیلم خوششان آمده یا نه.

و از این لحظه برخورد تمدن ها آغاز می شود

مهرنامه: فکر می کنید واقعاً از فیلم خوششان بیاید؟ یا با این جمله که فقط با یک فیلم طرفند می توانید نظرشان را عوض کنید؟

(یعنی ما رو می خوای خر کنی؟ ما که از سولاخ در ِ توطئه همه چیو دیدیم)

بن افلک: امیدوارم بعد از دیدن فیلم به این نتیجه برسند که آرگو فقط یک فیلم است و ساخته شده تا تماشاگران را سرگرم کند.

مهرنامه: اما هالیوود هیچ وقت چیزی تولید نکرده که فقط سرگرمی باشد حتما ایدئولوژی هم در آن نقشی دارد.

(من می گم چرا کون اسکارلت یوهانسون گره فلسفی تو سرم ایجاد می کنه. اون ایدئولوژی شو بخورم)

بن افلک: ولی آرگو اینقدر فیلم سختی نیست.قصد ما ساختن فیلمی بود که واقعاً سرگرم کننده باشد.

مصاحبه گر ول کن معامله نیست

مهرنامه: پس شما فکر نمی کنید آرگو می خواهد نیت و قصدی سیاسی به تماشاگر منتقل کند؟

بن افلک: توقع دارید چه جوابی بدهم؟! اگر از من می پرسید می گویم نه.

مهرنامه: ولی آرگو را نمی شود به چشم فیلم سیاسی ندید.

بن افلک: خب این با شماست که فیلم را سیاسی ببینید یا نه.ولی اگر از من می  پرسید در جواب می گویم نمی خواسته ام فیلمی سیاسی بسازم

مهرنامه: اما نشان دادن تاریخچه روابط ایران و آمریکا در ابتدای فیلم جای تردید نمی گذارد که داستان سیاسی است!

بن افلک: من هر قدر هم که بگویم آرگو قرار نبوده فیلم سیاسی باشد شما روی آن تاکید می کنید. توقع دارید من چه جوابی بدهم؟

( یعنی آقا دهنمو سرویس کردی. بسه دیگه. چی بگم؟ بگم سیاسی بوده ول می کنی بکشی بیرون ازما؟!)

و اینک تصادف حقیقت و واقعیت در چهارراه خیال

مهرنامه: ببینید در دوره ای که اوج روابط غیر دوستانه ی ایران و آمریکا است، این فیلم در این موقعیت تصویری از ایران نشان می دهد که تصویر خوبی نیست.

بن افلک: سعی کردم در فیلم تصویری غیرواقعی نشان ندهم.خب ایرانی ها واقعاً سفارت آمریکا را تسخیر کردند.من هم داستانی درباره همین ماجرا ساختم.

مهرنامه: من هم میدانم که این ماجرا واقعی است ولی تصویر شما همه واقعیت نیست.

( ای بن افلک بدان و آگاه باش که واقعیت همه ی حقیقت نیست. شما هم اگر ایرانی بودی و در واقعیت چیز دندون گیری نمی داشتی به این نتیجه می رسیدی که باید با تصور حقیقتی فرای واقعیت خودارضایی کنی. اینا رو یاد بگیر)

و حالا لحظه برخورد خیلی نزدیک از نوع پیام فضلی نژاد

مهرنامه: ممکن است لحن سوال کمی برخورنده باشد ولی سازمان سیا از ساخت این فیلم حمایت کرده؟

بن افلک: چه سوال عجیبی.چه جوابی باید بدهم. واقعاً نمی دانم.

( بابا میگن ایرانی زیاد تعارف می کنه ولی نمیشه واسه اینکه بگی با کسی تعارف نداری بری زل بزنی تو چشماش بگی کس ننت!)

مهرنامه: به هر حال فیلم جنبه تبلیغی کامل دارد.نشان می دهد سازمان سیا هر کاری بخواهد می کند.همین آدم را به شک می اندازد که شاید بودجه فیلم را سازمان سیا پرداخته.

بن افلک: خب من اگر بگویم اینطور نیست شما قبول می کنید؟! هر سوالی را که نباید پرسید. سوال تان واقعاً برخورنده است. این نگاه اصلا سینمایی نیست. فیلم های زیادی هم درباره قدرت مافیا یا موجودات غیر زمینی ساخته شده، لابد آنها هم به سفارش مافیا یا فضایی ها ساخته شده! اصلاً سازمان سیا چه نیازی دارد با ساخت یک فیلم این کار را بکند؟

(!)

داستان، شورت تاریخ؛ نسبیت، لباس فکر

مهرنامه: آرگو بر اساس یک ماجرای تاریخی است و داستانی که تعریف می کند بخشی از تاریخ است. آیا می شود آن را فیلمی تاریخی دانست؟

بن افلک: مارتین اسکورسیزی می گوید: همه فیلم ها تاریخی اند.به این دلیل که در یک دوره زمانی می گذرند. اما من به هیچ وجه نمی خواستم فیلمی تاریخی بسازم.فیلم من داستان تعریف می کند؛تاریخ تعریف نمی کند.این دو تا از هم جدا هستند.

مهرنامه: این دو تا را چگونه می شود از هم جدا کرد؟واقعا جدا کردن این دو تا از هم ممکن است؟

(وای خدا مرگم بده. نه ممکن نیست. مخصوصاً واسه تاریخ میهن آریای ما. آخه داستان اونقدر توی تاریخ ما هست که اگه بخوای اونو بیرون بکشی یه آلت چرک و چروک و زشت می پره بیرون که باعث خجالته)

بن افلک: به سادگی. وقتی داستان تعریف می کنید قرار نیست به تاریخ وفادار باشید. باید به داستان وفادار باشید. هر چند که همیشه می شود تاریخ را به دیده تردید نگاه کرد. هیچ قطعیتی در کار نیست.

و در آخر

مهرنامه: به نظرم فیلم های قبلی شما"عزیزم از دست رفت" و " شهر" خیلی بهتر از فیلم آرگو هستند.شاید دلیلش این باشد که با بودجه کمتری ساخته شده اند.

بن افلک: برعکس. اگر همان موقع پول بیشتری داشتم آنها را بهتر می ساختم!